چیلر ها از دستگا های بسیار مهم در سرمایش هستند که به دو دسته چیلر تراکمی و جذبی تقسیم می شوند که در چیلر جذبی از انرژی حرارتی و در چیلر تراکمی از برق و انرژی الکتریکی برای تولید سرمایش استفاده میکنند.
چیلر تراکمی: دستگاه چیلر تولید کننده آب در دمای بسیار پایین در حدود ۶ درجه سانتیگراد برای مصارف تهویه مطبوع و صنعتی می باشد .
در واقع برای ایجاد سرمایش در یک اتاق بوسیله چیلر که بر اساس سیکل تبرید تراکمی عمل میکند، ابتدا آب خنک شده و سپس این آب بوسیله پمپ های سیر کولاسیون داخل یونیت ها و دستگاه هایی مانند فن کویل و هواساز می گردد که این دستگاه ها در واقع مبدل حرارتی می باشند که هوای اتاق را تهویه و به دمای مورد نظر می رسانند که این امر که بواسطه یک واسطه دستگاه چیلر هوای محیط را خنک میکند در مصرف انرژی و الکتریسیته بسیار اقتصادی و ارزانتر است تا اینکه به صورت مستقیم دستگاهی هوای اتاق را خنک کند.
با توجه به ظرفیت و شرایط طراحی از کمپرسور های اسکرال ،اسکرو ،پیستونی و سانترسفیوژ در دستگاه های چیلر استفاده میکنند.
بسته به شرایط طراحی چیلر ،کندانسور آن از نوع هوا خنک یا آب خنک می باشند.چیلر با کندانسور آبی از نوع شل اند تیوب می باشد که در داخل پوسته گاز مبرد و در داخل لوله ها آب جریان دارد که بوسیله برج خنک کن این آب خنک میشود.
در کندانسئر هوایی گاز مبرد وارد لوله های کندانسور می شود و توسط فن های محوری یا اکسیال گاز حرارت خود را از دست داده و تقطیر می شود.
شیر انبساط که وظیفه کاهش فشار را به عهده دارد در دو نوع ترموستاتیک یا مکانیکی و الکتریکی موجود می باشد.
اواپراتور های چیلر تراکمی به ۳ دسته انبساط مستقیم و سیلابی (floaded) و صفحه ای تقسیم می شوند . اواپراتور انبساط مستقیم و سیلابی هر دو از نوع پوسته و لوله بوده.
فقط با این تفاوت که در اواپراتور انبساط مستقیم گاز در لوله و آب در پوسته می باشد و در اواپراتور سیلابی گاز در پوسته و آب در لوله می باشد .اواپراتور صفحه ای نسبت به اندازه خود راندمان بالاتری از اواپراتور شل اند تیوب دارد.
خط مایع چیلر از اجزایی دیگری شامل سایت گلاس ،شیر برقی ،شیر سرویس ،شیر اطمینان و فیلتر درایر تشکیل شده است.
اجزای دیگری مانند رسیور و آکولاماتورنیز ذر برخی از چیلر ها استفاده میشود.
تابلو برق چیلر از مهم ترین اجزای چیلر می باشد که شامل کناکتورو بی متال ها ی کمپرسور ها و فن ها ،کلید اصلی ،کنترل فاز ،فیوز مینیاتوری،کنترل آلات و plc می باشد.
در چیلرها بیشتر از مبرد های R134A-R407C-R22-R410A استفاده می شود.
در چیلرها اختلاف نظر زیادی در خصوص استفاده از کدام مدل کمپرسور در دستگاه ها وجود دارد. در چیلر های زیر صفری بیشتر از کمپرسور پیستونی استفاده می شود. در چیلر ها تا ظرفیت ۱۵۰ تن بیشتر از چیلر های مدولار که کمپرسور های اسکرال در آنها به صورت موازی نصب می شوند استفاده میشود .
در این چیلر ها کمپرسورها از تعداد ۱ الی ۶ به صورت تک مداره و دو مداره به هم کوپل می شوند. کمپرسور های اسکرال به صورت ON/OFF یعنی رو شن و خاموش کار می کنند و امکان کنترل ظرفیت در مدل های معمول این کمپرسور ها که در چیلر ها مورد استفاده قرار می گیرند وجود ندارد.
البته در تعداد بسیار کمی از چیلر ها و داکت اسپیلت ها از کمپرسور های اینورتر اسکرال استفاده می شود که در این کمپرسور ها اینورتر با تغییر دور ظرفیت و میزان مصرف برق را کنترل میکند که تعداد کم این کمپرسورها در کشورمان و مشکلات تنظیم برد و PLC با اینورتر استفاده از این کمپرسور های اسکرال اینورتر دار را محدود کرده است.
لازم به ذکر است در چیلر های مدولار بدلیل استفاده از دو مدار و حداقل از دو کمپرسور د ر چیلر کنترل ظرفیت چیلر با روشن و خاموش کردن کمپرسور ها و داخل و خارج کردن از مدار چیلر انجام می شود.
برند های معروف کمپرسور های اسکرال چیلر ها بیشتر کوپلند و دانفوس می باشند . کمپرسور کوپلند در ظرفیت های ۲ تا ۲۰ تن ساخت کشور تایلند هستند و در ظرفیت های بالاتر ۲۰ و ۲۵ و ۳۰ تن ساخت کشور آمریکا هستند.
کمپرسور های دانفوس بیشتر ساخت چین و فرانسه هستند. در کمپرسور های اسکرال کوپلند کد KCEمربوط به رو غن استفاده شده در این کمپرسورها تبریدی می باشد که این کد مربوط به روغن های جدید می باشد که می توان آن را برای هر ۳ گاز R22-R407-R134 استفاده کرد.کد KC فقط با گاز R22 می توان استفاده کرد.
در ظرفیت های بالای ۱۰۰ تن برودت معمولا از کمپرسور اسکرو استفاده میکنند که این کمپرسور ها اکثرا به صورت نیمه بسته هستند که قابلیت کنترل ظرفیت در ۴ حالت۲۵%-۵۰%-۷۵%-۱۰۰% را دارند و بنا به ظرفیت مورد نیاز توسطPLC کنترل می شوند.
کمپرسور های اسکرو بیشتر برند بیتزر ،هنبل ،فراسکولد و رف کامپ می باشند.البته کمپرسورهای اسکرو اینورتر هم به صورت بسیار محدود وجود دارند که در چیلر های با ظرفیت بالا مورد استفاده قرار می گیرند.